Yarın 1 Mayıs işçi bayramı; bir başka ifade ile Emek ve Dayanışma Günü. Aslına bakarsanın büyük bedellerin ödenerek elde edilen kazanımların kutlandığı bir gün.
İşçi bayramı kavramı nasıl ortaya çıktı ve ne zaman başladı sorusunun karşılığını çeşitli kaynaklarda şöyle buluyoruz.
“İşçi Bayramı’na uzanan sürecin ilk adımının 1856 yılında Avustralya'nın Melbourne kentinde taş ve inşaat işçileri çalışma saatlerinin azaltılması için başlattığı protestolara kadar dayanıyor. Ancak bu protestolar tarihte, ABD'nin Chicago kentinde işçilerin 1 Mayıs 1886'dan itibaren iş gününün 8 saat olması için başlattığı mücadelenin, 1889'da Milletlerarası İşçi Kardeşliği Teşkilatı’nın Paris Kongresi'nde "işçilerin ortak bayramı" olarak kabul edilmesine kadar uzanıyor.
Amerikalı işçilerin, 8 saatlik iş gününü kabul ettirmek için mücadelesi 1884'te başladı. Chicago'da, Trade-Unions (İşçi Birliği) Kongresi de 1 Mayıs 1886'dan itibaren normal iş gününün 8 saat olarak belirlenmesini kararlaştırdı. 1 Mayıs 1886'da ABD'nin büyük kentlerinde beş binden fazla grev ilan edildi. Polisle grevciler arasında çıkan çatışmalarda bir işçi öldü, çok sayıda işçi yaralandı. 3 gün süren gösteriler sonrasında sendikacılardan dördü idam, dördü ağır hapis cezasına çarptırıldı.
Milletlerarası İşçi Kardeşliği Teşkilatı’nın 1889 Paris Kongresi'nde (II. Enternasyonalin 1. kongresi),işçilerin dayanışmaları amacıyla yılda bir günün ortak bayram ilan edilmesi benimsendi. Amerikalı sendikacıların önerisi üzerine o gün ''1 Mayıs'' olarak belirlendi.
Dünyada 1890’lı yıllara uzanan İşçi Bayramı, tarihi kaynaklara göre, Osmanlı Devleti’nde ilk kez 1911'de kutlandı. Selanik’teki tütün, pamuk ve liman işçileri Türk tarihinde ilk kutlayanlar arasına girdi. İstanbul’da ise ilk kez 1912 yılında kutlandığı bilgisi kaynaklarda yer aldı. Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşları’nın ardından 1 Mayıs uzun bir aradan sonra ilk kez 1921'de kutlandı.
Cumhuriyet'in ilanından sonra 27 Mayıs 1935 tarihli "Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanun" ile 1 Mayıs "Bahar Bayramı" olarak kabul edildi. Büyük ölçekli kutlamaların yaşanmadığı Türkiye’de 1 Mayıs yaklaşık 50 yıl aradan sonra tekrar ısındı. İlk açık 1 Mayıs kutlaması, 1975 yılında İstanbul Tepebaşı'nda bir gazinoda yapıldı. 1976 yılında ise Taksim Meydanı’nda Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyon’u (DİSK),geniş kapsamlı bir kutlama tertip etti.
KANLI 1 MAYIS: 1977
Tarihe “Kanlı 1 Mayıs” olarak geçen 1977’deki kutlamalar, daha sonraki yıllar için Taksim Meydanı’na özel bir anlam yükledi. Yaklaşık 500 bin kişinin katılımıyla o zamana kadarki en geniş katılımlı 1 Mayıs toplantısı düzenlendi. Şimdiki The Marmara otelinin yerinde olan Intercontinental oteli ve Sular İdaresi binasından işçilerin üzerine ateş açıldı. Çıkan arbede sonrası Kazancı Yokuşu’na doğru kaçmaya çalışanların birçoğu ezilerek hayatını kaybetti. Daha sonraki yıllarda bu ölümlü kutlamalar için Taksim Meydanı 1 Mayıs’ın simgesi haline geldi. Halen tam olarak aydınlatılamayan saldırı birçok senaryo ortaya atıldı.
1978 yılında kutlamalar ve anma törenlerinin yapıldığı 1 Mayıs’ta, ertesi yıl 1979 yılında sokağa çıkma yasağı uygulanmasına rağmen, binlerce kişi kutlama yaptı. 1980 yılında sıkıyönetim nedeniyle kutlamalar yapılamazken, 12 Eylül 1980 darbesinin ardından 1981 yılında Milli Güvenlik Konseyi 1 Mayıs İşçi Bayramı’nı resmi tatiller arasından çıkarıldı.
12 Eylül döneminde resmi tatil olmaktan çıkarılan 1 Mayıs, 30 yıla yakın aradan sonra Nisan 2009'da "Emek ve Dayanışma Günü" olarak resmi tatil ilan edildi.
Onca bedel ödeme ve yasakların ardından bugün gelinen noktada 1 Mayıs İşçi Bayramı ya da Emek ve Dayanışma günü resmi bayram olarak kutlanıyor. İşçiler yılda bir gün olsun kendi günlerini kutluyorlar. Ne yazık ki, bugün çalışanların geldiği noktaya baktığımızda dünden pek de farkı yok.
Türk-İş’in geçtiğimiz günlerde yayımladığı araştırma sonuçlarına göre Türkiye’de çalışanların büyük bir bölümü açlık sınırının altında bir ücretle çalışmak zorunda bırakılmış durumda.
Türk-İş’in verilerine göre Türkiye’de açlık sınırı 2 bin 374 lira olarak hesaplanmış, asgari ücrete baktığımızda da ise 2 bin 321’lira. Yani açlık sınırının 50 lira altında bir ücrete yaşamlarını sürdürmek zorunda Türkiye’de asgari ücretle çalışanlar.
Bu durumun en önemli nedeni olarak ise; 1980 darbesi sonrasında yapılan Anayasa değişikliği ve yasal düzenlemeler ile işçilerin sendikalaşmalarının zorlaştırılması ve grev haklarının şeklen var olup fiilen uygulanmaktan uzak bir düzenleme olması olarak değerlendirilebilir.
1 MAYIS’TA ASGARİ ÜCRET VE AÇLIK SINIRI
AYDIN SARI
Yorumlar
Trend Haberler
![Tapu sahiplerine 3 ay süre! Başvuru yapmayanın hakkı elden gidiyor](https://aydinhedefcomtr.teimg.com/crop/250x150/aydinhedef-com-tr/uploads/2024/09/tapu-sahibi.jpg)
Tapu sahiplerine 3 ay süre! Başvuru yapmayanın hakkı elden gidiyor
![En zeki çocukların hangi ay doğduğu belirlendi](https://aydinhedefcomtr.teimg.com/crop/250x150/aydinhedef-com-tr/uploads/2024/09/whatsapp-gorsel-2024-09-03-saat-090353-05b72a4d.jpg)
En zeki çocukların hangi ay doğduğu belirlendi
![Artık Ödemek Zorunda Değilsiniz: Elektrik Faturaları İçin Yeni Karar](https://aydinhedefcomtr.teimg.com/crop/250x150/aydinhedef-com-tr/uploads/2024/09/t-e-p-a-n-e-l-1608.png)
Artık Ödemek Zorunda Değilsiniz: Elektrik Faturaları İçin Yeni Karar
![Bu yıl zeytin göz görmeden kaybolacak!](https://aydinhedefcomtr.teimg.com/crop/250x150/aydinhedef-com-tr/uploads/2024/09/z-e-y-t-i-n-n.jpg)
Bu yıl zeytin göz görmeden kaybolacak!
![Çoban hayvanlarını otlatırken buldu! Bilim dünyasının gözü Türkiye'ye çevrildi](https://aydinhedefcomtr.teimg.com/crop/250x150/aydinhedef-com-tr/uploads/2024/09/whatsapp-image-2024-09-04-at-115354.jpeg)
Çoban hayvanlarını otlatırken buldu! Bilim dünyasının gözü Türkiye'ye çevrildi
![Eski arabası olanlar dikkat! Muayeneler artık böyle yapılıyor](https://aydinhedefcomtr.teimg.com/crop/250x150/aydinhedef-com-tr/uploads/2024/09/whatsapp-gorsel-2024-09-03-saat-085455-ec66d224.jpg)
Eski arabası olanlar dikkat! Muayeneler artık böyle yapılıyor